การทำหมันหญิง

posted on 30 Nov 2008 22:20 by siripa  in com

การทำหมันหญิง(Female sterilization)

         เป็นวิธีการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูง ปลอดภัยและประหยัด การทำหมันหญิงเป็นการทำให้หลอดมดลูก (fallopian tube) อุดตันทั้งสองข้าง เพื่อป้องกันการปฏิสนธิของไข่กับตัวอสุจิ ส่วนมากการทำหมันหญิง มักจะทำหลังคลอด ซึ่งจะง่ายและสะดวกกว่าการทำหมันหญิงในช่วงเวลาที่ไม่ตั้งครรภ์ หรือที่เรียกกันว่า “การทำหมันแห้ง” การทำหมันหญิงหลังคลอดจะทำได้ง่าย เนื่องจากมดลูกอยู่ที่ระดับสะดือ ทำให้สะดวกในการหาท่อนำไข่ และการทำหมันหลังคลอดก็ไม่ทำให้ระยะเวลาในการอยู่โรงพยาบาลยาวนานขึ้น และไม่มีผลต่อน้ำนมมารดาส่วนการทำหมันแห้ง จะมีกระบวนการผ่าตัดที่ยุ่งยากลำบากกว่าทำหมันหลังคลอด เนื่องจากมดลูกมีขนาดเล็กกว่ามดลูกหลังคลอด การหาท่อนำไข่จะยากกว่าการผ่าตัดทำหมันหลังคลอดเช่นกัน

ข้อดีของการทำหมันหญิง1. เป็นวิธีคุมกำเนิดแบบถาวรที่มีประสิทธิภาพสูง2. ไม่มีผลต่อการมีเพศสัมพันธ์ อาจเพิ่มความสุขทางเพศ เพราะปราศจากความกังวลที่จะมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น3. ไม่มีภาวะแทรกซ้อนหรือผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว

4. ไม่มีผลต่อการให้นมบุตร

5. มีความสะดวก ไม่ต้องมารับบริการที่คลินิกวางแผนครอบครัวบ่อย ๆ เพื่อรับยาหรืออุปกรณ์คุมกำเนิดและไม่มีการลืมใช้

ข้อเสียของการทำหมันหญิง1. ต้องอาศัยการผ่าตัดในห้องผ่าตัด โดยบุคลากรที่ได้รับการฝึกฝนมา จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์และเครื่องมือที่เหมาะสม2. อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด และการให้ยาระงับความเจ็บปวดหรือยาสลบ3. มีโอกาสเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกสูง หากเกิดความล้มเหลวของวิธีการทำหมัน4. เมื่อเทียบกับการทำหมันชาย จะเสียค่าใช้จ่ายสูงกว่า5. เป็นการคุมกำเนิดแบบถาวร การผ่าตัดต่อหมันทำได้ยาก เสียค่าใช้จ่ายสูงและมิใช่ทุกรายจะประสบผลสำเร็จ

6. ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์รวมทั้งเชื้อ HIV ได้

ข้อห้ามและข้อควรระวังในการทำหมันหญิง1. ผู้ขอรับบริการเป็นโรคหรือมีภาวะเสี่ยงอันตรายจากการผ่าตัด ได้แก่

1.1 โรคทางสูติศาสตร์ – นรีเวชวิทยา เช่น การตกเลือดหรือติดเชื้อหลังคลอด การอักเสบในอุ้งเชิงกราน เยื่อบุโพรงมดลูกอยู่ผิดที่ เนื้องอกหรือมะเร็งอวัยวะสืบพันธุ์ เป็นต้น

1.2 โรคทางอายุรกรรม เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคปอด โรคตับ โรคไต เลือดจาง มีการติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณที่จะผ่าตัด เป็นต้น

2. ปัญหาของผู้รับบริการ เช่น อายุน้อย มีบุตรเพศเดียวหรือมีจำนวนบุตรน้อย มีปัญหาในชีวิตสมรส ตัดสินใจทำหมันในสภาวะที่มีแรงกดดัน มีปัญหาทางศาสนา วัฒนธรรม เป็นต้น

วิธีการผ่าตัดทำหมันหญิง1. การทำหมันหลังคลอดและหลังแท้ง (Postpartum and postabortion female sterilization) โดยทั่วไปจะทำภายใน 48 ชั่งโมงหลังคลอด เนื่องจากมีความสะดวก ผ่าตัดง่ายและไม่เสียเวลาอยู่โรงพยาบาลนานกว่าการคลอดตามปกติ หากจำเป็นอาจทำหลังจากนี้ได้ แต่ไม่ควรเกิน 7 วันหลังคลอด สำหรับการทำหมันหลังแท้งนั้น สามารถทำได้ทันทีหลังการแท้งที่ไมมี่ภาวะแทรกซ้อน วิธีการผ่าตัดทางหน้าท้อง (abdominal approach) เป็นวิธีที่นิยมทำกันมากที่สุดโดยนิยมเปิดหน้าท้องเป็นแผลขนาดเล็ก (minilaparotomy) บริเวณใต้สะดือ (subumbilical)หรือเหนือหัวเหน่า (suprapubic) ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ทำหมัน และทำการผูกและตัดหลอดมดลูก โดยไหมชนิดต่าง ๆ และตัดหลอดมดลูกให้แยกจากกัน บางกรณีอาจตัดส่วนหนึ่งของหลอดมดลูกออกมาด้วย (tubal resection)

2. การทำหมันหญิงในช่วงเวลาที่ไม่ตั้งครรภ์ (การทำหมันแห้ง) เทคนิคที่ใช้ส่วนใหญ่เรียกว่า modified minilaparotomy – technique คือ จะทำการผ่าตัดบริเวณเหนือบริเวณกระดูกหัวเหน่าและต้องใช้เครื่องมือยกมดลูก เพื่อจะสามารถมองเห็นหลอดมดลูกได้ชัดเจน หลังจากนั้นจึงผูกและตัดหลอดมดลูก

3. การทำหมันหญิงโดยใช้กล้อง laparoscope (Laparoscopic tubal sterilization) การทำหมันหญิงโดยใช้กล้อง laparoscope เป็นวิธีที่มีความสะดวก รวดเร็วแต่ต้องมีทักษะในการผ่าตัดเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อน อีกทั้งเครื่องมือมีราคาแพง การทำหมันหญิงโดยใช้กล้อง laparoscapeสอดเข้าไปในช่องท้อง แล้วใช้เครื่องมือที่จะสอดผ่านกล้อง laparoscope เข้าไปผ่าตัดทำหมันโดยการทำให้หลอดมดลูกอุดตัน วิธีการที่จะทำให้หลอดมดลูกอุดตันได้แก่3.1 การจี้ด้วยไฟฟ้า (electrocoagulation) การจี้ด้วยไฟฟ้านี้จะมีประสิทธิภาพสูง แต่อาจมีอันตรายจากการจี้ไปถูกอวัยวะใกล้เคียง เช่น ลำไส้และกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น ทำให้เกิดการไหม้หรือทะลุได้3.2 การใช้อุปกรณ์รัดหลอดมดลูก (mechanical method) ได้แก่ คลิป (clips) หรือห่วงรัด(ring) จะสามารถลดอันตรายที่เกิดจากการจี้ด้วยไฟฟ้าได้ นอกจากนี้การแก้หมันด้วยวิธีนี้จะประสบความสำเร็จสูงกว่า เนื่องจากท่อนำไข่ถูกทำลายน้อยกว่าการจี้ด้วยไฟฟ้า

ภาวะแทรกซ้อนจากการทำหมันหญิง1. ภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ คือเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยที่สุด โดยอาจเกิดปัญหาต่อระบบไหลเวียนโลหิตและการหายใจซึ่งอาจรุนแรงถึงชีวิตได้ โดยทั่วไปจะใช้การระงับความเจ็บปวดเฉพาะที่ (local anesthesia) เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อน2. ภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด อาจเกิดเลือดออกมากจากเส้นเลือดบริเวณหลอดมดลูกในขณะผ่าตัด อาจมีอันตรายต่ออวัยวะในช่องท้อง เช่น กระเพาะปัสสาวะและลำไส้ หลังผ่าตัดอาจเกิดการติดเชื้อที่แผลหรือในช่องท้องได้ ภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ สามารถป้องกันได้โดยการเตรียมผู้รับบริการอย่างถูกต้อง ผ่าตัดด้วยความระมัดระวัง โดยเทคนิคปลอดเชื้อ3. การตั้งครรภ์นอกมดลูก ถึงแม้การทำหมันจะมีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันการตั้งครรภ์ แต่หากเกิดขึ้นหลังทำหมันไปแล้ว จะมีโอกาสเกิดเป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูกสูงกว่า โดยโอกาสเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกจะสูงสุดในการทำหมัน โดยใช้ไฟฟ้าจี้หลอดมดลูก

4. การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนและระดู หลังทำหมันอาจมีระดับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนลดลง และอาจมีการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับระดู เช่น ปวดระดู และระดูผิดปกติ จากการศึกษาจนถึงปัจจุบันยังไม่มีข้อสรุปในเรื่องนี้

การต่อหมันหญิง         การทำหมันหญิง ถือว่าเป็นการคุมกำเนิดแบบถาวร อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีผู้รับบริการอาจมีความประสงค์ขอรับการต่อหมัน เช่น แต่งงานใหม่ บุตรเสียชีวิต เป็นต้น การต่อหมันนั้นเป็นการผ่าตัดที่ต้องอาศัยความชำนาญเป็นพิเศษ เสียค่าใช้จ่ายสูง และมิใช่จะประสบผลสำเร็จทุกรายไปอัตราความสำเร็จโดยรวมอยู่ระหว่างร้อยละ 40 – 80 โดยประมาณ ความสำเร็จของการต่อหมันหญิงส่วนหนึ่งขึ้นกับตำแหน่งของหลอดมดลูกที่ต่อหมันและวิธีการทำหมัน ได้มีรายงานอัตราการตั้งครรภ์ในมดลูกหลังการต่อหมัน พบว่าตำแหน่ง isthmus และการทำหมันด้วยที่หนีบ (clips) มีการตั้งครรภ์สูงสุด ส่วนตำแหน่ง ampulla และการทำหมันด้วยการใช้ไฟฟ้าจี้หลอดมดลูกมีการตั้งครรภ์ต่ำสุด

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

ขอบคุณมากค่ะ
เป็น นศ.พยาบาลนะ
อยากรู้เรื่องการดูแลผู้ป่วย การพยาบาลเพิ่มเติมจ้า ขอบคุงๆๆ

#1 By Thanika (119.31.16.43) on 2009-10-01 20:14

ได้รับความรู้มากๆเลยค่ะ กำลังอยู่ในช่วงตัดสินใจอยู่ว่าจะทำหมันหลังคลอดน้องดีหรือไม่ดี ตอนนี้ตัดสินใจแล้วค่ะconfused smile

#2 By พรนภา (117.47.40.179) on 2009-10-09 21:13

ขอบคุณครับที่ให้ความรู้ในเรื่องนี้ ภรรยากำลังกังวลใจอยู่หายเครียดเลยครับ

#3 By สมจิตร (117.47.40.179) on 2009-10-09 21:15

ดีมากมาย

#4 By (125.26.203.53) on 2009-11-21 21:06

ดิฉันทำหมันหลังคลอดแล้วค่ะแต่มีข้อสงสัยว่าทำไมช่วงบริเวณอวัยวะเพศมีอาการแสบและแห้งอยู่ตลอดเวลาเลยค่ะและไม่มีน้ำหล่อลื่นด้วยค่ะผิดปกติหรือเปล่าคะ

#5 By หฤดี (58.9.31.43) on 2010-02-08 12:01

ดิฉันผ่าคลอดลูก18เดือน11ปี53ทำหมันด้วนวันที่1เดือน2มีประจำเดือนมา4วันพอวันที่12มาอิกแต่ไม่มากอยากทราบว่าผิดปกติไม๊คะ

#6 By แม่ลูก3 (125.27.120.173) on 2010-02-13 14:23

หากทำหมันมาแล้ว ประมาณเกือบ 3 ปี แต่พบว่าประจำเดือนมาไม่ปกติ จะมีเปอร์เซ็นท์ในการท้องไหมค่ะ

#7 By เอ๋ (118.175.12.226) on 2010-02-17 14:54

ขอบคุณค่ะ
อยากทราบวิธีการพยาบาล Pt ต่อหมันค่ะ

นศ.พยาบาล

#8 By สู้ๆ (180.180.70.222) on 2010-04-01 18:39

ขอบคุณค่ะ
อยากทราบวิธีการพยาบาล Pt ต่อหมันค่ะ

นศ.พยาบาล

#9 By สู้ๆ (180.180.70.222) on 2010-04-01 18:40

คลอดลูก2ปีกว่าแล้วค่ะตอนนี้อยากทำหมันแต่กลัวมากไม่อยากทานยาคุมแล้วเพราะมีฝ้ากระและผิวแห้งมากจะทำยังไงดีคะ ลูก2แล้วคะ่ duang.ploy@hotmail.com

#10 By ดวง (183.89.123.246) on 2010-04-10 21:44

ทำไมทำหมันแล้วจึงมีประจำเดือน

#11 By (113.53.150.173) on 2010-04-13 06:33

ผ่าตัดคลอดแล้วทำหมันไม่ทราบว่าการทำหมันส่วนมากจะเป็นแบบไหนค่ะ
ถ้าทำหมันแล้วจะสามารถมีลูกได้อีกรึเปล่าต่ะ
มีด้วยวิธีไหน
ค่าใช้จ่ายประมาณเท่าไหร่

#12 By อยากทราบจริงๆค่ะ (124.122.198.155) on 2010-04-18 10:06

ทำหมันดีมั้ยค่ะเคยมีคนบอกว่าทำแล้วมดลูกจะแห้งไม่มีอารมณ์ทางเพศangry smile angry smile angry smile angry smile

#13 By คุณแม่ (125.26.20.144) on 2010-04-19 20:23

ขอบคุณมาก

#14 By b (114.128.123.139) on 2010-06-18 18:55

ดิฉันได้ต่อหมันมาแล้วเมื่อเดือนมีนาคม 53 ตั้งแต่ต่อหมันฤดูขาวมามากและมีทุกวัน ท้องก็ผูก มีความรู้สึกว่าท้องโตขึ้นและแข็งแต่นำหนักก็เท่าเดิม ประจำเดือนก็มาไม่ปกติบางเดือนก็ไม่มา ซื้อแผ่นตรวจๆแล้วก็ไม่ท้อง ไม่ทราบว่าเป็นเพราะอะไรค่ะ

#15 By มิว (61.90.96.94) on 2010-07-08 16:48

ราคาทำหมันแห้ง

#16 By (114.128.158.204) on 2010-08-02 11:20

ขอบคุณมากมาย นะ ได้ความรู้เยอะเลยอ่า

#17 By (58.8.230.223) on 2010-08-04 22:43

การทำหมันทำให้แก่เร็วรึเปล่าคะ

#18 By ต่าย (125.24.30.32) on 2010-08-06 13:17

#19 By (182.52.184.230) on 2010-08-08 18:27

ขอบคุณน๊าค่ะประโยชน์มากมาย

#20 By นู๋ดาวนี่ซัง (119.31.126.67) on 2010-08-09 21:01

ดีแฮะ

#21 By ฐิตากร (124.121.54.244) on 2010-08-29 15:47

#22 By (222.123.157.154) on 2010-08-31 09:36

#23 By (222.123.157.154) on 2010-08-31 09:36

#24 By กวาง (110.164.222.205) on 2010-09-04 13:29

#25 By (125.26.242.108) on 2010-09-06 16:52

#26 By (125.26.242.108) on 2010-09-06 16:52

ท้องนอกมดลูกอันตรายหรือเปล่าคะ
ควรทำอย่างไรหากท้องจริง ๆ

#27 By หญิง (203.113.86.139) on 2010-09-21 10:14

ทำหมันแล้วแต่ยากมีลูกอีกช่วยหน่อยนะค่ะ

#28 By คนยากมีลูก (180.183.120.47) on 2010-10-04 14:16

#29 By (222.123.92.186) on 2010-10-04 19:39

#30 By (182.232.55.25) on 2010-10-05 20:50

อยากทราบว่าตอนนี้น้องทําหมันแล้วแต่อยากที่จะมีลูกอีกจะต้องทํายังใงค่ะและค่าใช้จ่ายแพงไหมค่ะ

#31 By น้อง (124.176.58.151) on 2010-10-18 12:11

#32 By (119.31.7.153) on 2010-10-19 22:56

#33 By (119.31.7.153) on 2010-10-19 22:56

#34 By (119.31.7.153) on 2010-10-19 22:56

สวสัดีค่ะ ดิฉันทำหมันได้ 2 ปีกว่าแล้ว อายุ 30 ปี
คลอดบุตรคนที่2 โดยการผ่าออก
แล้วก็ทำหมันเลยทีเดียวคะ

เด๋วนี้เวลามี รอบเดือนทำไม ไม่รู้สึกคัดหน้าอกเหมือน แต่ก่อนคะ
และหน้าอก ก็ดูเล็กลงด้วย เปนเพราะ ทำหมันหรือเปล่า ถึงเปนแบบนี้

ถ้าแก้หมันทุกอย่างจะกลับมาเปนเหมือนเดิม หรือเปล่าคะ

ขอบคุณค่ะ

#35 By คุณแม่ลูกสอง (223.205.166.135) on 2011-01-28 16:12

ทำหมันแล้ว 2 ปี ถ้าอยากทานยาคุม เพื่อเพิ่มฮอร์โมน
จะได้ไหมคะ

ทำหมันแล้วรู้สึกหน้าอกดูเล็กลง (คิดไปเองหรือเปล่าไม่รู้คะ)
อยากให้มันอึ้ม เกมือนเดิม อิอิ

#36 By แม่ลูกสอง (223.205.166.135) on 2011-01-28 16:15

อยากรู้ค่าใช้จ่ายโดยประมาณของโรงพยาบาลรัฐค่าทำหมันจะอยู่ที่ราคาประมาณเท่าไร

#37 By แม่บ้าน (124.121.90.110) on 2011-02-04 19:20

การพักรักษาตัวนานแค่ไหน

#38 By (49.230.177.64) on 2011-02-27 13:04

confused smile confused smile big smile embarrassed angry smile embarrassed open-mounthed smile surprised smile

#39 By ม้่เาด่า (115.67.160.211) on 2011-07-15 11:27

ทำหมันแล้วท้องได้ด้วยเหรอค่ะแล้วถ้าท้องนอกมดลูกเราจะรู้ได้ไง

#40 By น้ำ (125.24.135.124) on 2011-08-08 15:13

รบกวนช่วยตอบหนูทีกังวลมาก ๆ หนูเคยท้องนอกมดลูกหมอบอกว่าตกเลือดหมอเลยขูดมดลูกให้แต่ตอนนี้หนูมีลูกแล้ว2คนช/ญ ทำหมันถาวรแล้วหมอบอกว่าตัดท่อนำไข่2ข้างแล้วผูกแต่จะมีประจำเดือนเหมือนเดิม ทุกครั้งก็มีมานะแต่มาตอนนี้หนูพึ่งจะขาดมาได้2เดือนแล้วมีอาการคล้าย ๆคนท้องเลยคือปวดหัวคลื่นไส้ตลอดแต่ไม่กล้าซื้อแผ่นมาตรวจกลัวมากแล้วอย่างนี้จะท้องนอกมดลูกได้ไหม

#41 By โย (125.24.135.124) on 2011-08-08 15:23

ทำหมันแล้วแต่เป็นพังผืดอยู่แล้วอย่างนี้ที่ทำหมันมันจะหหลุดได้ไหมแล้วมันจะต่อได้ไหมกลัวจัง

#42 By สา (125.24.135.124) on 2011-08-08 15:30

การทำหมันจะเจ็บไหมค่ะembarrassed

#43 By สุทัตตา (125.25.93.231) on 2011-08-24 14:49

อยากทราบว่าการทำหมันหลังคลอดแล้วจะมีประจำเดือนหรือไม่

#44 By แอน (118.172.213.173) on 2011-09-01 12:00

ขอบคุณมากๆค่ะ หาข้อมูลเพื่อทีต้องการทำหมันอยู่ค่ะ

#45 By kja (180.183.203.27) on 2011-09-02 09:30

ดีค่ะ คืออยากทราบว่า เมื่อทำหมันผูกแล้ว คุณหมอ สามารถแก้หมันไหมค่ะ แล้วจะมีโอกาสมีลูกได้อีกไหมค่ะถ้า แก้หมันได้

#46 By tiitooazx@hotmail.con (180.180.78.52) on 2011-09-13 07:54

fu

#47 By ปริญญา (180.180.89.64) on 2011-09-23 13:07

คือ อยากทราบว่า ถ้าทำหมันแล้วจะมีประจำเดือนตามปกติไหมค่ะ

#48 By bebe (180.183.140.59) on 2011-10-05 19:53

อยากทราบว่าหลังทำหมันแล้วตอนนี้ 10 เดือนแล้วประจำเดือนไม่เคยมาเลย ผิดปกติหรือเปล่าคะ ถ้าผิดปกติจะต้องดำเนินการอย่างไรบ้างค่ะ ขอบคุณค่ะ

#49 By หน่อย (110.77.158.149) on 2011-10-31 15:57

ควรไปปรึกษาคุณหมอที่โรงพยาบาลนะครับ..
จะได้รู้ว่าควรจะปฎิบัติตัวอย่างไร รักษาอย่างไรนะครับ...big smile big smile big smile

#50 By ppพนักงาน รพ.บางนา5 (172.25.1.19, 113.53.239.148) on 2011-11-16 19:34